در حالی که دانشگاه های سنتی به تمامی در راه گسترش علم گام بر می دارند و گستره ی وسیعی از رشته های تحصیلی، از علوم کهن تا اقتصاد ملی را عرضه می کنند، دانشگاه های فنی (TU) فعالیت خود را بر رشته های مهندسی و علوم طبیعی متمرکز کرده و به عنوان سازندگان هنر مهندسی آلمان بسیار نام آورند. این دانشگاه ها به ویژه در میان دانشجویان خارجی طرفداران زیادی دارند.

در کنار این دانشگاه ها و از اواخر دهه ی هفتاد نوعی مؤسسه ی آموزش عالی ایجاد شد که در برخی کشورهای دیگر نیز از آن الگوبرداری شد: مؤسسه ی آموزش عالی تخصصی (FH) و یا، آن گونه که در برخی از ایالات نامیده می شوند، آکادمی حرفه ای .  این گونه مؤسسه های آموزش عالی همکاری بسیار تنگاتنگی با شرکت های خصوصی دارند. ورود سریع تر به زندگی شغلی – دوره ی تحصیل در یک مؤسسه ی آموزش عالی تخصصی به طور معمول سه سال به طول می انجامد – و تحصیل همراه با آموزش عملی انگیزه ی اصلی دانشجویان برای انتخاب این کونه مؤسسه های آموزش عالی برای ادامه ی تحصیل است. ساماندهی دقیق رشته های تحصیلی و برگزاری آزمون ها هم پا با آموزش امکان گذراندن دوره های تحصیلی در زمان های کوتاه تر را فراهم می کند. با این وجود این امر به معنای چشم پوشی از آموزش بنیان های علمی نیست. در 176 مؤسسه ی آموزش عالی تخصصی نیز برنامه های تحقیقی، به طور عمده در زمینه های کاربردی و در رابطه با صنعت، برقرار است.