با پایان گرفتن جنگ دوم جهانی، در عرصه ی آموزش عالی نظامی شکل گرفت که، به ویژه پس از اتحاد مجدد در سال 1990، تنوعی تا آن زمان بی مانند یافت. امروزه هرکه بخواهد در آلمان به آموزش عالی بپردازد می تواند محل تحصیل خود را از بین 383 مؤسسه ی آموزش عالی پراکنده در سرتاسر آلمان انتخاب کند. (انواع موسسات آموزش عالی). در یک شهر بزرگ یا در منطقه یی دور از شهر و سرسبز، شهری قدیمی یا شهری بسیار مدرن، کوچک و جمع و جور یا بزرگ و پر سروصدا. در هریک از شهرهای کم و بیش بزرگ آلمان حداقل یک مؤسسه ی آموزش عالی وجود دارد. فقط در ایالت نوردراین وستفالن بیش از  15 دانشگاه، 27 مؤسسه ی آموزش عالی تخصصی و همچنین 8 دانشکده ی هنر وجود دارد. بسیاری از آنها در دهه های 60 و 70، سال های گسترش بی سابقه ی آموزش عالی، تاسیس شده اند. در این دو دهه شمار دانشجویان پنج برابر شد. به ویژه شمار دانشجویان دختر به شدت افزایش یافت و تقریبا از شمار دانش جویان پسر پیشی گرفت.

امروزه در آلمان نزدیک به دو میلیون جوان دانشجو وجود د ارد. نزدیک به یک سوم متولدین هر سال، با روندی رو به افزایش، به آموزش عالی روی می آورند. با این وجود آلمان در مقایسه یی جهانی هنوز زیر حد متوسط قرار دارد. دلیل این امر را باید از یک سو در پایین بودن شمار دانش آموزانی جست و جو کرد که آموزش متوسطه را با مدرکی قابل قبول برای ورود به آموزش عالی (Abitur) به پایان می رسانند. و از سوی دیگر در این واقعیت که نزدیک به یک سوم از دارندگان چنین مدرکی آموختن حرفه در نظام دوگانه ی آموزش حرفه یی را ترجیح می دهند. در این نظام آموزشی امکان آموختن بسیاری از مشاغل پیشه وری – فنی و یا دستیاری پزشکی فراهم است. در حالی که در بسیاری از کشورها آموختن این حرفه ها در گرو گذراندن دوره های آموزش عالی است.

هم چنین، برخلاف بسیاری از کشورهای دیگر و در مقایسه با آن ها، دانشگاه های خصوصی نقش کوچکی در آموزش عالی آلمان به عهده دارند: 96 درصد دانشجویان در مؤسسه های آموزش عالی دولتی تحصیل می کنند. این موسسات توسط دولت اداره شده و تحت نظارت آن قرار دارند. تحصیل در این موسسات برای همه ی کسانی که با کسب مدرک پایان دوره ی دبیرستان (Abitur) و یا مدرکی همن تراز با آن صلاحیت ورود به تحصیلات عالی را داشته باشند امکان پذیر است. از دهه ی هفتاد در کنار موسسات آموزش عالی دولتی و یا وابسته به کلیسا تعداد زیادی مؤسسه ی آموزش عالی غیر وابسته به نهادهای دولتی و یا دینی تاسیس شده اند که هزینه های خود را از محل پرداخت شهریه و یا کمک های مردمی تامین می کنند.