برابر قانون اساسی، احزاب سياسی وظيفه دارند در شکل دادن به خواست های سياسی ملت بکوشند. ازاين رو تعيين داوطلب برای به عهده گرفتن منصب های سياسی و سازمان دهی مبارزات انتخاباتی وظيفه يی است که در قانون اساسی برای آنان تعيين شده است. به همين دليل احزاب برای تأمين هزينه های خود در مبارزات انتخاباتی از کمک های دولت استفاده می کنند. رويه يي که برای جبران هزينه های مبارزات انتخاباتی برای نخستين بار در آلمان به اجرا درآمد، امروزه در اغلب حکومت های دموکراتيک مرسوم شده است. ساختار احزاب سياسی بايد، بنا به قانون اساسی، بر اصول دموکراتيک استوار باشد (دموکراسی مبتنی بر اعضا). انتظار از احزاب اين است که حکومت دموکراتيک را به رسميت بشناسند.

فعاليت احزابی که باورهای دموکراتيک آن ها مورد ترديد قرار گيرد مي تواند بنا به تقاضای دولت فدرال ممنوع شود. چنانچه دولت فدرال مدعی شود که حزبی خاص خطری برای نظام دموکراتيک به شمار می آيد، می تواند فقط تقاضای ممنوعيت آن را ارائه دهد. صدور رأی ممنوعيت انحصاراً در حوزه ی اختيارات دادگاه قانون اساسی فدرال است. با اين روش احزاب حاکم قادر نخواهند بود حزبی را که رقيبی جدی برای آنها به حساب می آيد با حربه ی ممنوعيت از ميدان به در کنند. در تاريخ جمهوری فدرال موارد نادری از تقاضای ممنوعيت برای يک حزب و موارد نادرتری از صدور حکم ممنوعيت وجود داشته است. اگرچه در قانون اساسی امتيازات ويژه يی به احزاب اعطا شده، ولی در اساس شکلی از بيان فعاليت اجتماعی به شمار می آيند. آن ها خود مسئوليت عواقب شکست در انتخابات، کاهش تعداد اعضا و منازعات پرسنلی و غيرپرسنلی درون حزبی را به عهده دارند.

نظام حزبی در آلمان شفاف است. این نظام بعد از طی دوره ای طولانی با مشارکت سه حزب و به دنبال تثبیت موقعیت سبزها در سال های دهه ی هشتاد قرن بیستم و حزب برآمده از حزب سوسیالیست متحده در جمهوری دموکراتیک آلمان بعد از اتحاد مجدد در سال 1990 به نظامی متشکل از پنج حزب تبدیل شده است. اخزاب  „کوچک“ نیز در کنار احزاب توده ای دموکرات و سوسیال مسیحی و حزب سوسیال دموکرات موفق شدند در انتخابات سال 2009 آرای انتخاب کنندگان را با درصدهای دورقمی به خود اختصاص دهند.

اتحاديه ی دموکرات مسيحی (CDU) که جزيی از خانواده ی احزاب دموکرات مسيحی اروپا شمرده می شود، در سراسر آلمان ، بهاستثنای ايالت بايرن، تحت همين نام فعاليت دارد. اين حزب در ايالت بايرن از فعاليت خودداری کرده و صحنه ی فعاليت حزبی را به اتحاديه ی سوسيال مسيحی(CSU)، که با آن نزديکی زيادی دارد، سپرده است. نمایندگان اين دو در مجلس فدرال يک اتحاد فراکسيونی دايمی تشکيل داده اند.

حزب سوسيال دموکرات آلمان (SPD) دومين نيروی بزرگ سياسی در نظام حزبی آلمان است. اين حزب جزو خانواده ی احزاب سوسيال دموکرات و سوسياليست های دموکرات اروپا است. CSU/CDU و SPD نسبت به دولت اجتماعی ديدگاهی مثبت دارند. CSU/CDU بيشتر نزديک به اقشار دارای مشاغل مستقل، پيشه وران و کارفرمايان مؤسسه ها و شرکت ها و SPD نزديک تر به سنديکاهای کارپذيران است.

حزب دموکرات آزاد (FDP) به گروه خانواده ی احزاب ليبرال اروپايی تعلق دارد. بنيان باورهای سياسی اين حزب کاهش مداخله ی دولت در بازار تا پايين ترين حد ممکن است. حزب دموکرات آزاد (FDP) از پشتيبانی صاحبان درآمدهای بالا و دارندگان تحصيلات عالی بخوردار است.

سبزها عضو خانواده ی احزاب سبز و طرفداران محيط زيست اروپا هستند. وجه بارز برنامه ی حزبی آن ها ترکيب اقتصاد بازار با نظارت دولتی بر حفظ طبيعت و محيط زيست است. گروه انتخاب کنندگان اين حزب را نيز صاحبان درآمدهای نسبتاً بالا و قشرهای تحصيلکرده تشکيل مي دهند. حزب چپ ها (Die Linke)  جوان ترین نیروی سیاسی در آلمان است. این حزب به ویژه در پنج ایالتی قدرت مند است که بعد از اتحاد مجدد به جمهوری فدرال آلمان پیوستند. منتخبین این حزب در این اثنا در پارلمان های سایر ایالات نیز حضور دارند. این حزب که با خواست تامین عدالت اجتماعی به میدان آمده بیش از همه در رقابت با حزب سوسیال دموکرات قرار دارد.