برابر قانون اساسی، احزاب سياسی وظيفه دارند در شکل دادن به­ خواست ­های سياسی ملت بکوشند. ازاين­ رو تعيين داوطلب برای به ­عهده گرفتن منصب ­های سياسی و سازمان ­دهی مبارزات انتخاباتی وظيفه­ يی است که در قانون اساسی برای آنان تعيين شده است. به ­همين دليل احزاب برای تأمين هزينه ­های خود در مبارزات انتخاباتی از کمک ­های دولت استفاده می ­کنند. رويه ­يي که برای جبران هزينه ­های مبارزات انتخاباتی برای نخستين بار در آلمان به ­اجرا درآمد، امروزه در اغلب حکومت­ های دموکراتيک مرسوم شده است. ساختار احزاب سياسی بايد، بنا به ­قانون اساسی، بر اصول دموکراتيک استوار باشد (دموکراسی مبتنی بر اعضا). انتظار از احزاب اين است که حکومت دموکراتيک را به ­رسميت بشناسند.

فعاليت احزابی که باورهای دموکراتيک آن­ ها مورد ترديد قرار گيرد مي ­تواند بنا به ­تقاضای دولت فدرال ممنوع شود. چنانچه دولت فدرال مدعی شود که حزبی خاص خطری برای نظام دموکراتيک به ­شمار می­ آيد، می­ تواند فقط تقاضای ممنوعيت آن ­را ارائه دهد. صدور رأی ممنوعيت انحصاراً در حوزه­ ی اختيارات دادگاه قانون اساسی فدرال است. با اين روش احزاب حاکم قادر نخواهند بود حزبی را که رقيبی جدی برای آنها به­ حساب می ­آيد با حربه ­ی ممنوعيت از ميدان به ­در کنند. احزاب تشکيل دهنده­ ی دولت ترجيح می ­دهند مبارزه با احزاب غيردموکراتيک را در قالب يک رقابت سياسی عرفی دامن بزنند. در تاريخ جمهوری فدرال موارد نادری از تقاضای ممنوعيت برای يک حزب و موارد نادرتری از صدور حکم ممنوعيت وجود داشته است. اگرچه در قانون اساسی امتيازات ويژه­ يی به احزاب اعطا شده، ولی در اساس شکلی از بيان فعاليت اجتماعی به شمار می ­آيند. آن­ ها خود مسئوليت عواقب شکست در انتخابات، کاهش تعداد اعضا و منازعات پرسنلی و غيرپرسنلی درون حزبی را به ­عهده دارند.

نظام حزبی در آلمان شفاف است. در مجلس فدرال تا سال 1983 فقط احزابی حضور داشتند که از سال 1949 و هم زمان با برگزاری اولين انتخابات به ­مجلس راه يافته بودند: اتحاديه ­های دموکرات و سوسيال مسيحی، حزب سوسيال دموکرات و حزب دموکرات آزاد. اتحاديه­ ی دموکرات مسيحی (CDU) که جزيی از خانواده­ ی احزاب دموکرات مسيحی اروپا شمرده می ­شود، در سراسر آلمان ، به­استثنای ايالت بايرن، تحت همين نام فعاليت دارد. اين حزب در ايالت بايرن از فعاليت خودداری کرده و صحنه ­ی فعاليت حزبی را به ­اتحاديه­ ی سوسيال مسيحی(CSU)، که با آن نزديکی زيادی دارد، سپرده است. اين دو در مجلس فدرال يک اتحاد فراکسيونی دايمی تشکيل می ­دهند.

حزب سوسيال دموکرات آلمان (SPD) دومين نيروی بزرگ سياسی در نظام حزبی آلمان است. اين حزب جزو خانواده ی احزاب سوسيال دموکرات و سوسياليست­ های دموکرات اروپا است. CSU/CDU و SPD احزابی توده ­يی، يعنی احزابی هستند که موفق شده ­اند گروه وسيعی از رای دهندگان را به ­خود جذب کنند. هر دو حزب نسبت به ­دولت اجتماعی و ضمانت ­های آن برای تأمين درآمد سالخوردگان، بيماران، معلول­ ها و بيکاران ديدگاهی مثبت دارند. CSU/CDU بيشتر نزديک به اقشار دارای مشاغل مستقل، پيشه وران و کارفرمايان مؤسسه ­ها و شرکت­ ها و SPD نزديک ­تر به سنديکاهای کارپذيران است.

حزب دموکرات آزاد (FDP) به گروه خانواده ­ی احزاب ليبرال اروپايی تعلق دارد. بنيان باورهای سياسی اين حزب کاهش مداخله ­ی دولت در بازار تا پايين ­ترين حد ممکن است. FDP حزبی تود ه­يی نيست و پشتيبانان آن به ­طورعمده صاحبان درآمدهای بالا و دارندگان تحصيلات عالی هستند.

تأسيس حزب اتحاد 90/ سبزها، که اصطلاحا «سبزها» خوانده مي ­شود، به سال 1980 باز مي ­گردد. سبزها اولين حزب سرتاسری بود که توانست با وجود تأسيس در سال ­های پس از 1949 به ­پارلمان راه يابد. سبزها عضو خانواده ­ی احزاب سبز و طرفداران محيط زيست اروپا هستند. وجه بارز برنامه ­ی حزبی آن­ ها ترکيب اقتصاد بازار با نظارت دولتی بر حفظ طبيعت و محيط زيست است. گروه انتخاب کنندگان اين حزب را نيز صاحبان درآمدهای نسبتاً بالا و قشرهای تحصيل­کرده تشکيل مي ­دهند.

با اتحاد مجدد آلمان حزب سوسياليسم دموکراتيک (PDS) حضور خود را در عرصه­ ی سياسی آلمان اعلام کرد. اين حزب به­عنوان جانشين حزب سوسياليستی دولتی جمهوری دموکراتيک آلمان، (SED) در سال 1989 ايجاد شد. PDS ديگر به­ حزبی دموکراتيک تبديل شده بود. اين حزب در سال ­های اول تأسيس فقط در پنج ايالت شرقی جمهوری فدرال، که تا سال 1990 DDR را تشکيل مي­ دادند، موفقيت ­هايی به­ دست آورد. در انتخابات سال 2005 اعضای حزب بديل انتخاباتی کار و عدالت اجتماعی (WASG)، ابتدا در عرصه­ ی انتخابات ايالتی و سپس در انتخابات مجلس فدرال، از طريق فهرست کانديداهای PDS، که اکنون نام خود را به حزب چپ.PDS تغيير داده بود، نامزد شدند. در ژوئن 2007 اين دو حزب در يك ­ديگر ادغام شده و حزب چپ (Die Linke) را ايجاد كردند.