در دگرگونی‌ های ساختاری جمعیت در آلمان سه ویژگی قابل تشخیص است: نرخ پایین زادوولد، افزایش متوسط طول عمر و بالارفتن میانگین سنی جامعه. میزان زادوولد از بیش از سه دهه ‌ی پیش به پایین ‌ترین حد خود رسیده است: میزان تولد از سال 1975 تا کنون، با تغییراتی جزیی، به ازای هر زن 3/1 فرزند کاهش یافته است. به‌این‌ترتیب نسل فرزندان از 35 سال پیش به این سو یک ‌سوم کوچک ‌تر از نسل والدین است. افزایش نرخ مهاجرت به آلمان غربی تا کنون مانع از کاهش جمعیت بوده است. هم ‌زمان با آن میانگین طول عمر مانند بسیاری دیگر از جوامع مرفه پیوسته افزایش یافته و اکنون به 77 سال برای مردان و 82 سال برای زنان رسیده است.

روند روبه ‌رشد میانگین طول عمر به همراه عامل مهم ‌تر، یعنی پایین ‌ماندن میزان زادوولد، عامل بروز ویژگی سوم است: سهم جوانان در ترکیب جمعیت کاهش یافته و هم ‌زمان با آن سهم سالمندان افزایش می‌ یابد: در آغاز دهه‌ ی 90 به ازای هر فرد شصت ‌ساله و بالاتر نزدیک به سه نفر در سنین فعال شغلی بودند. در آغاز قرن بیست و یکم این نسبت به 1 به ازای 2/2 کاهش یافته و بر اساس برآوردها طی ده سال آینده به کم‌ تر از 2 خواهد رسید. به این ترتیب افزایش میانگین سن جامعه بزرگ‌ ترین چالش در عرصه ‌ی سیاست ‌گزاری‌ های اجتماعی و امور خانواده است. از همین رو اصلاحات در نظام بیمه ‌ی بازنشستگی از مدت‌ ها پیش آغاز شده است: نظام سنتی بیمه ی بازنشستگی در آلمان استوار بر "قرارداد نسل‌ ها" به دلیل تحولات ساختار جمعیت بیش از پیش با مشکل مالی روبرو بوده و باید با اقدامات فردی بیمه‌ شدگان برای تأمین دوران پیری خود تکمیل شود. در کنار آن با انجام اقداماتی در چهارچوب خانواده از جمله افزایش حق اولاد و یا گسترش مهدهای کودک و کودکستان ها افزایش تعداد فرزندان در دستور کار قرار گرفته است.