فرهنگ پرشور به‌یادسپاری

از جمله بنای یادبودی در مرکز برلین یادآور کشتار حدود شش میلیون یهودی اروپایی قربانیِ هولوکاوست است.
از جمله بنای یادبودی در مرکز برلین یادآور کشتار حدود شش میلیون یهودی اروپایی قربانیِ هولوکاوست است. Andreas Pein/laif
خاطره‌ی جنایت‌های ناسیونال سوسیالیسم و هم‌چنین ظلم و ستم نظام آلمان شرقی در بناهای یادبود بسیاری در آلمان زنده نگاه‌ داشته می‌شود.

تجزیه‌وتحلیل جنگ و حاکمیت زور، همراه با جنایتِ استوار بر توجیه ایدئولوژیک و ستم سیاسی در قرن بیستم و یادواره‌ی قربانیان آزار و شکنجه در فرهنگ به‌خاطرسپاری جمهوری فدرال آلمان نقش مهمی ایفا می‌کنند. ثبت و نگه‌داری گزارش‌های شاهدان عینی بخشی مهم از فرهنگ به‌‌یادسپاری است که هدف آن زنده‌نگاه‌داشتن خاطره‌ی جنایات ناسیونال سوسیالیسم در ضمیر خودآگاه نسل‌های آینده است. شمار زیادی یادمان برای گروه‌های مختلف قربانیان در سرتاسر آلمان نیز بخشی از این فرهنگ پرشور به‌یادسپاری است. از جمله بنای یادبودی در مرکز برلین یادآور کشتار حدود شش میلیون یهودی اروپایی قربانیِ هولوکاوست است.

یادمان جنگ، مقاومت و دیکتاتوری

در سال‌های 2014 و 2015، که اولی صدمین سالگرد آغاز جنگ جهانی اول و دومی بیست‌وپنجمین سالگرد فروریختن دیوار برلین بود، بارزترین جنبه‌ی یابودهاقدرشناسی بود. قدرشناسی از کشورهای متفق عضو ائتلاف ضدهیتلری به ‌خاطر آزادی آلمان در سال 1945 و هم‌چنین فراهم‌آوردن فرصت بازسازی مجدد کشور و اتحاد مجدد آن در سال 1990. این قدرشناسی هم‌چنین شامل کسانی شد که به ‌عنوان بازماندگان هولوکاوست شاهدان آن جنایات بودند و درعین‌حال دست دوستی به سوی آلمانی دموکراتیک در سال‌های پس از جنگ جهانی دوم دراز کردند. از سرگیری روابط دیپلماتیک میان اسرائیل و آلمان، که پنجاهمین سالگرد آن سال 2015 جشن گرفته شد، نشانه‌یی مهم از آمادگی برای این آشتی بود.

هم‌چنین باید خاطره‌ی دیکتاتوری کمونیستی در سال‌های سیطره‌ی شوروی بر منطقه‌ی تحت اشغال آن (1949 ـ 1945) و جمهوری دموکراتیک آلمان (DDR) از 1949 تا 1990 برای نسل‌هایی زنده بماند که تقسیم آلمان و نظام آلمان شرقی را تجربه نکرده‌اند. در این میان مسئول دولت فدرال در آرشیو اسناد سازمان امنیت آلمان شرقی سابق نقش مهمی بر عهده دارد. این نهاد هم‌چنان به‌ بررسی، طبقه‌بندی و آماده‌سازی اسناد برای پژوهش‌گران و افرادی که مایل به مشاهده‌ی اسناد مربوط به ‌خود هستند ادامه می‌دهد. در محل سابق مرکز سازمان امنیت آلمان شرقی، اشتازی (Stasi)، در برلین ـ هوهن‌شون‌هاوزن نمایشگاهی دائمی برپا شده که در آن ابزار و نحوه‌ی کار اشتازی برای جاسوسی، کنترل و ارعاب مردم به ‌نمایش گذاشته شده است. در شعبه‌ها و ادارات سابق اشتازی در شهرهای بزرگ شرق آلمان نیز خاطره‌ی دیکتاتوری آلمان شرقی با برپایی نمایشگاه‌ها و برگزاری سخن‌رانی‌ها حفظ می‌شود.

dpa/Wolfram Steinberg

بنای یادبود مقاومت در بندلربلوک در منطقه‌ی مرکزی برلین به مقاومت در برابر دیکتاتوری نازی‌ها اختصاص دارد. این یادمان در محل تاریخی تلاش ناموفق گروه همراهان گراف اشتاوفن‌برگ در 20 ژوئیه‌ی 1944 برای براندازی بنا شده است. در این بنای یادبود به‌نحوی‌تأثیرگذار نشان داده می‌شود چگونه افراد و گروه‌هایی از 1933 تا 1945 با استفاده از امکانات محدودی که در اختیار داشتند در برابر دیکتاتوری ناسیونال سوسیالیسم ایستادگی کردند.

Related content