تلاش برای صلح و امنیت

نیروهای مسلح ارتش آلمان (بوندس‌وهر) در مأموریت‌های متعدد ازجمله در مأموریت آموزشی اروپائی در مالی (EUTM) حضوری فعال دارد
نیروهای مسلح ارتش آلمان (بوندس‌وهر) در مأموریت‌های متعدد ازجمله در مأموریت آموزشی اروپائی در مالی (EUTM) حضوری فعال دارد 2013 Bundeswehr/Bier
آلمان برای ایجاد یک نظام بین‌المللی عادلانه، صلح‌آمیز و پایدار تلاش می‌کند. پیش‌گیری از بحران و خلع سلاح محورهای اساسی برای این منظور هستند.

کاربرد دیپلماسی، پیش‌گیری از بحران و غلبه بر درگیری‌ها از راه‌های صلح‌آمیز ابزاری هستند که سیاست خارجی آلمان ترجیح می‌دهد از آن‌ها سود ‌جوید: در چارچوب سیاستی همه‌جانبه برای حفظ امنیت، کارمندان رسمی، قضات، دادستان‌ها، مأموران پلیس، امدادگران بازسازی و دیگر نیروهای غیرنظامیِ اعزامی به‌همان‌اندازه سهیم‌اند که نیروهای مسلح (بوندس‌وهر) حاضر در مأموریت‌های چندملیتی صلح. ویژگی تعیین‌کننده‌ی سیاست خارجی آلمان، اتکا به هم‌بستگی بسیار نزدیک بین‌المللی است که به‌ویژه هنگام استفاده از اقدامات نظامی آشکار می‌شود. مأموریت‌های نیروهای مسلح به‌طوراصولی در چارچوب سیستم‌های امنیت جمعی یا دفاعی جای دارند. به‌این‌ترتیب این نیروها ملزم به ‌رعایت تصمیم‌های سازمان ملل متحد (VN)، اتحادیه‌ی اروپا (EU) و ناتو (NATO) هستند. مأموریت‌های نیروهای مسلح در خارج از مرزهای آلمان حتی‌الامکان با مؤلفه‌های غیرنظامی هم‌چون اقدامات سیاسی، سیاست‌های توسعه‌ئی و برنامه‌های اجتماعی ـ اقتصادی همراه است. اقدامات نیروهای مسلح با مأموریت از جانب پارلمان و تحت کنترل آن انجام می‌شود. اعزام به ‌این مأموریت‌ها تنها با موافقت صریح اکثریت اعضای پارلمان (بوندس‌تاگ) و هربار با اعتباری یک‌ساله امکان‌پذیر است. ازهمین‌رو نیز بوندس‌وهر ارتش پارلمان خوانده می‌شود.

آلمان از زمان تأسیس بوندس‌وهر در سال 1955 هم از جهت سیاسی و هم از نظر نظامی در ناتو ادغام شده است. تحکیم موقعیت آلمان در پیمان دفاعی آتلانتیک شمالی بخشی از «دی.ان.ای» (DNA) سیاست خارجی آلمان است. آلمان ازجمله کشورهایی بوده و هست که بیش‌ترین نیرو را برای مأموریت‌های ناتو در کوزوو (KFOR) و افغانستان (ISAF, Resolute Support) اعزام کرده است. بوندس‌وهر از سال 1990 تاکنون درمجموع در 35 مأموریت خارجی مشارکت داشته یا هنوز دارد. از این تعداد 19 مأموریت در سال 2015 به ‌پایان رسید.

آلمان در پی بحران اوکراین بار دیگر تعهد خود را برای دفاع جمعی به‌ نمایش گذاشت. برای این منظور بوندس‌وهر در سال 2015، به‌طورمشترک با هلند و نروژ، واحدی جدید با قابلیت انتقال بسیار سریع در ناتو (VJTF) ایجاد کرد تا توانمندی این پیمان در چارچوب دفاع جمعی و مدیریت بحران افزایش یابد. جمهوری فدرال آلمان از زمان عضویت در سازمان ملل در سال 1973 عضوی فعال، قابل‌اعتماد و تحسین‌برانگیز در این سازمان جهانی بوده است. ازهمین‌رو آلمان قصد دارد در سال 2018 برای ششمین بار نامزد عضویت غیردائم شورای امنیت سازمان ملل در دوره‌ی 2020/2019 شود. آلمان هرساله حدود 190 میلیون دلار برای تأمین بودجه‌ی جاری سازمان ملل و نزدیک به 640 میلیون دلار برای کمک به بودجه‌ی جداگانه‌ی این سازمان برای تأمین هزینه‌ی مأموریت‌های صلح پرداخت می‌کند. این ارقام 1/7 درصد بودجه‌ی کل سازمان ملل است. به‌این‌ترتیب آلمان در سال 2015 از نظر پرداخت سهمیه به سازمان ملل در رتبه‌ی سوم قرار دارد. آلمان در سال جاری با 260 سرباز و پلیس در مأموریت‌های سازمان ملل شرکت داشته است: ازجمله در لبنان، صحرای غربی، مالی، جنوب سودان، سودان و لیبریا. سازمان ملل در داخل آلمان نیز حضور دارد، به‌ویژه در پردیس سازمان ملل در شهر بن که مرکز 18 نهاد از 26 نهاد سازمان ملل و ازجمله دبیرخانه‌ی حفظ شرایط اقلیمی این سازمان (UNFCCC) در آلمان است.

آلمان برای این‌که بتواند از مأموریت‌های سازمان‌های بین‌المللی در راه حفظ صلح بهتر حمایت کند، آموزش و اعزام مددکاران غیرنظامی برای شرایط بحرانی را به‌صورتی‌حرفه‌ئی ادامه خواهد داد. مرکز مأموریت‌های بین‌المللی برای صلح (ZIF) که در سال 2002 تأسیس شد، از هم‌کاری 1500 متخصص آماد‌ه‌به‌خدمت برخوردار است و قصد دارد امکانات خود را گسترش دهد. این مرکز پس از گزینش مددکاران غیرنظامی، با برگزاری دوره‌هایی، آن‌ها را برای مأموریت به‌ عنوان ناظر و میانجی در مناطق بحرانی یا کشورهایی که دوره‌ی بحران را به‌تازگی پشت سر گذاشته‌اند آماده و توانائی‌شان را ارزیابی می‌کند. این مرکز در هم‌کاری با وزارت امور خارجه‌ی آلمان تا سال 2015 موفق شد سه‌هزار ناظر انتخاباتی را به ‌عنوان ناظران افتخاری انتخابات به مأموریت‌هایی کوتاه و بلندمدت اعزام کند و پروژه‌هایی را در 65 کشور جهان به ‌اجرا گذارد.

آلمان از سازمان امنیت و هم‌کاری در اروپا (OSZE)، به عنوان محملی دیگر برای صلح و امنیت در اروپا حمایت می‌کند. این سازمان که در سال 1995 تأسیس شد، برآمده از کنفرانس امنیت و هم‌کاری در اروپا (KSZE) است. سند اصلی این سازمان بیانیه‌ی نهائی امضاشده در هلسینکی است که در آن ازجمله بر مصون بودن مرزها از تعرض و حل مسالمت‌آمیز منازعات به عنوان اصول اساسی نظام امنیتی اروپا توافق شده است.

سازمان امنیت و هم‌کاری در اروپا (OSZE) عرصه‌یی برای تبادل نظر درباره‌ی صلح و امنیت در اروپا

هم‌اکنون 57 کشور از اروپا، شمال آمریکا و آسیای مرکزی عضو سازمان امنیت و هم‌کاری در اروپا هستند و به‌این‌ترتیب این سازمان بزرگ‌ترین گردهم‌آئی برای حفظ وتأمین امنیت جمعی در جهان به شمار می‌رود. اهمیت این سازمان به عنوان فضایی برای گفت‌گو و اعتمادسازی بار دیگر در جریان بحران اوکراین آشکار شد. این سازمان از تلاش‌ها برای حل مسالمت‌آمیز منازعه‌ی اوکراین با هدایت مذاکرات سیاسی در چارچوب گروه تماس سه‌جانبه حمایت می‌کند.

علاوه‌براین سازمان امنیت و هم‌کاری در اروپا چندصد ناظر غیرنظامی به اوکراین اعزام کرد که در منطقه‌ی مورد منازعه در شرق اوکراین بر رعایت مفاد موافقت‌نامه‌ها‌ی سپتامبر 2014 در مینسک و فوریه‌ی 2015 برای آتش‌بس در این منطقه نظارت کنند و چگونگی عقب‌نشینی نیروها و خروج تسلیحات از منطقه را زیر نظر داشته باشند. سازمان امنیت و هم‌کاری در اروپا برای پیش‌گیری از درگیری‌ها و حمایت از فرایند دموکراسی در بسیاری از کشورهای دیگر نیز دفاتر نمایندگی دائمی دائر کرده و به‌شکل‌منظم مأمورانی را، از جمله با حمایت آلمان، برای نظارت بر انتخابات به کشورهای عضو این سازمان اعزام می‌کند.

تعهد به خلع‌سلاح و کنترل تسلیحاتی

خلع سلاح، کنترل تسلیحاتی و منع گسترش سلاح‌های هسته‌ئی در سیاست خارجی آلمان جایگاهی مهم دارد. آلمان به هدف جهان عاری از سلاح‌های هسته‌ئی پای‌بند است و در این زمینه رویکردی عمل‌گرایانه دارد. آلمان به‌طورمشترک با پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد و در چارچوب گفتگوهای E3+3 نقشی سازنده در حصول توافق‌نامه‌ی وین با ایران در زمینه‌ی برنامه‌ی هسته‌ئی این کشور به‌ عهده داشت. آلمان کماکان از جهان‌شمولی این اهداف و اجرای قراردادها و پیمان‌های بین‌المللی مربوط به آن‌ها دفاع می‌کند. آلمان از 2014 تا 2015 در نابودی سلاح‌های شیمیائی خارج‌شده از سوریه مشارکت داشت. آلمان بین سال‌های 2013 و 2016 با اختصاص بودجه‌یی نزدیک به 24 میلیون یورو پروژه‌هایی را در راستای بهبود امنیت بیولوژیک در 20 کشور شریک اجرا خواهد کرد. علاوه‌برآن آلمان در سال 2014 با درنظرگرفتن بودجه‌یی نزدیک به 2/13 میلیون یورو برای پروژه‌های مین‌روبی و کمک به قربانیان مین در 13 کشور جهان ازجمله بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان منابع مالی برای این منظور بوده است. نابودی سلاح‌ها و فشنگ‌های اضافی و انبارکردن مطمئن سلاح‌های در معرض خطر نیز از محورهای سیاست آلمان است. در حوزه‌ی کشورهای سازمان امنیت و هم‌کاری اروپا کنترل تسلیحاتی متعارف و اقدام‌های اعتمادساز و تأمین‌کننده‌ی امنیت اهمیت زیادی دارند. آلمان از مدرنیزه‌کردن این اقدام‌ها و سازگاری آن‌ها با چالش‌های کنونی دفاع می‌کند.

Related content