Adwokat integracji europejskiej

Unia Europejska
Unia Europejska GettyImages/Echo
Niemcy należą do państw założycielskich Unii Europejskiej i również w trudnych czasach opowiadają się za spójnością Europejczyków.

Żaden kraj w Europie nie ma więcej sąsiadów niż Niemcy. Niemcy dzielą swoje granice z dzie­więcioma państwami, z których osiem należy do Unii Europejskiej (UE). Integracja europejska, jedna z najbardziej imponujących politycznych historii sukcesu minionych dziesięcioleci, tworzy dla Niemiec podstawę pokoju, bezpieczeństwa i dobrobytu. Jej dalszy rozwój i wzmacnianie, zwłaszcza w kompleksowych i niejednokrotnie kryzysowych warunkach, ­stanowi centralne zadanie niemieckiej polityki zagranicznej. Historyczny projekt UE, rozpoczęty we wczesnych latach 50-tych, obejmuje dzisiaj ponad pół miliarda obywateli Unii w 28 krajach członkowskich. Niemiecka polityka europejska stała się na wszystkich etapach ­europejskiego pojednania siłą ­napędową i ­aktywnie współkształtowała proces zrastania się Europy po zakończeniu konfliktu Wschód-Zachód. W ramach integracji europejskiej stworzony został największy wspólny rynek, charakteryzujący się czterema podstawowy­mi swobodami, sformułowanymi w 1957 r. w ­Traktatach Rzymskich: swoboda przepływu ­towarów między państwami UE, swoboda ­przepływu osób, swoboda przepływu usług ­na obszarze UE oraz swoboda przepływu ­kapitału.

picture alliance/chromorange

Kryzys finansowy, który wybuchł w 2008 roku, postawił pojednanie europejskie przed wiel­kimi wyzwaniami. Unia bankowa, ustalająca wspólne standardy i mechanizmy kontroli dla sektora finansowego na obszarze euro­pejskim, była zatem głównym celem nie­mieckiej polityki europejskiej. Opowiadanie się za spójnością Europejczyków również w trudnych czasach spotyka się wśród ­ludności niemieckiej z­ szerokim wsparciem. ­Rozmiar i osiągnięcia ­gospodarcze wspólnego rynku ­europejskiego czynią z UE głównego aktora ­gospodarki światowej. Osiągnięcie już w samej tylko strefie euro ponad jednej piątej produk­tu krajowego brutto, wytwarzanego na płaszczyźnie międzynarodowej, oznacza drugie miejsce po USA. Strefa euro 
jest jednocześnie najważniejszym importerem i eksporterem ­towarów i usług w skali światowej. Na rok 2016 MFW przewiduje wzrost w wysokości 1,6 ­procenta; w roku 2013 ten region gospodar­czy przeżywał jeszcze recesję. Niemcy jako ­najsilniejsza gospodarka narodowa w UE ponoszą szczególną odpowiedzialność przede wszystkim w fazach przemian gospodarczych i  społecznych.

Przyjaźń niemiecko-francuska motorem 
napędowym pojednania europejskiego

Równolegle do integracji europejskiej Francja i  Niemcy budowały po drugiej wojnie światowej intensywne partnerstwo, które dzisiaj często traktowane jest jako model pojednania dwóch narodów. Obydwa kraje należały w 1957 roku do sześciu członków-założycieli Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG), centrum ­dziesiejszej UE. Przyjaźń niemiecko-francuska, ugruntowana w 1963 podpisaniem Traktatu Elizejskiego, wspierana jest przez ścisłe sto­sunki między społeczeństwa­mi cywilnymi a licznymi instytucjami niemiecko-francuski­mi. Obydwa kraje porozumiewają się inten­sywnie w sprawach polityki europejskiej i ­zagranicznej i w ramach wspólnych inicjatyw wciąż przyczyniają się do dalszego konstruktywnego rozwoju polityki europejskiej.

Młodszym elementem europejskiego procesu pojednania jest współpraca niemiecko-polska. Pojednanie z Polską przyniosło pierwsze sukcesy w latach 70-tych XX wieku w kontekście ­polityki wschodniej kanclerza federalnego ­Willy´ego Brandta. Kontynuowana była ona ­poprzez uznanie wspólnej granicy na mocy umowy „2+4“ w sprawie zewnętrznych aspektów ustanowienia jedności niemieckiej w 1990 roku oraz podpisanie w tym samym roku ­traktatu granicznego i zinstytucjonalizowana w niemiecko-polskim traktacie o dobrym ­sąsiedztwie z 1991 roku. Partnerskie stosunki z Francją i Polską zostały połączone w trój­stronnym formacie „Trójkąta Weimarskiego“.

Więcej znaczenia globalnego poprzez 
wspólne działania europejskie

Wraz z wejściem w życie traktatu lizbońskie­go w 2009 roku Wspólna Polityka Zagranicz­na i Bezpieczeństwa (WPZiB) została silniej ­zinstytucjonalizowana. Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, który przewodniczy Radzie Ministrów Spraw Zagranicznych, pełni jednocześnie funkcję wiceprezydenta Komisji Europejskiej. Od 2014 roku urząd ten sprawuje Włoszka ­­Federica Mogherini. W sprawach WPZiB podlega jej również reprezentacja UE na zwnątrz. ­Wypełniając swoje zadania Wysoka Przedstawiciel opiera się na nowopowstałej Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych (ESDZ). Dzięki tym instytucjonalnym nowościom UE wyraźnie zwiększyła swoją prezencję i efektywność na arenie międzynarodowej. Również zarządzanie kryzysowe uległo dalszemu rozwojowi. Niektóre operacje zagraniczne z niemieckim udziałem prowadzone są już pod egidą UE.

Punktem ciężkości polityki zagranicznej UE jest pielęgnowanie stosunków z sąsiadami wschodnimi i państwami śródziemnomorskimi. W ramach polityki dobrosąsiedzkiej ­tematy, takie jak migracja i zwalczanie terroryzmu wysuwają się co raz bardziej na pierwszy plan. Nieregularna imigracja do Europy jest tematem ogólnoeuropejskim. Rada Europejska w kwietniu i czerwcu 2015 roku uzgodniła w tej sprawie obszerny pakiet działań. Obok wzmożonych operacji ratowniczych na Morzu Śródziemnym i działań zwalczających przemyt migrantów dużą rolę odgrywa ­również zwalczanie przyczyn ucieczek i nieregularnej migracji w krajach ­pochodzenia i państwach tranzytowych Afryki i Bliskiego Wschodu. W sprawie bardziej równomier­nego rozdzielenia azylantów w UE nadal potrzebne jest solidarne rozwiązanie o długotrwałym charakterze. Pięć państw UE na czele z Niemcami przyjęło w 2014 roku dwie trzecie wszystkich uchodźców. Żaden kraj w Europie nie przyjął więcej, czyli ponad 125 000, ludzi z Syrii. Rozwiązanie, które osiągnięto w Radzie Europejskiej w czerwcu 2015 roku, polegają­ce na przesiedlaniu wewnątrz UE uchodźców potrzebujących pomocy na zasadzie dobrowolności, jest pierwszym krokiem w tym kierunku.

Related content