Ochrona praw człowieka

Rada Praw Człowieka w Genewie jest najważniejszym gremium Narodów Zjednoczonych ds. praw człowieka
Rada Praw Człowieka w Genewie jest najważniejszym gremium Narodów Zjednoczonych ds. praw człowieka EPA/Valentin Flauraud
Poszanowanie praw człowieka jest ustanowione w Ustawie Zasadniczej. Również na całym świecie Niemcy angażują się na rzecz ochrony ludzi przed naruszeniem ich praw i podstawowych wolności.

„Godność człowieka jest nienaruszalna. Obowiązkiem wszelkiej władzy publicznej jest jej poszanowanie i ochrona“. Jest to wyraźnie sformułowane zadanie artykułu 1 Ustawy Zasadniczej, w którym Niemcy ­deklarują „nienaruszalne i niezbywalne prawa człowieka“ jako „podstawę każdej wspólnoty ludzkiej, pokoju i sprawiedliwości na świecie“. To zobowiązanie Niemcy traktują poważnie również w stosunkach zagranicznych. Ochrona i wzmacnianie praw człowieka mają w kontekście międzynarodowym i polityki zagranicznej szczególne znaczenie, ponieważ często systematyczne naruszanie praw człowieka stanowi pierwszy krok w kierunku konfliktów i kryzysów. Wspólnie z partnerami UE i we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych (ONZ) Niemcy angażują się w ochronę i dalszy ­rozwój standardów w zakresie praw człowieka na całym świecie.

Zaangażowanie w działalność międzyna­rodowych instytucji praw człowieka

Joachim Rücker
Joachim Rücker dpa/Salvatore Di Nolfi

Niemcy są stroną ważnych traktatów ONZ ­dotyczących praw człowieka i ich protokołów dodatkowych (Pakt Cywilny, Pakt Społeczny, Konwencja o zwalczaniu rasizmu, Konwencja o prawach politycznych kobiet, Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur, Konwencja o prawach dziecka, Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych, Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa). Ostatnio Niemcy podpisały protokół dodatkowy do Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz konwecję o prawach osób niepełnosprawnych, obydwa dokumenty są prawomocne od 2009 roku. Niemcy jako pierwsze państwo europejskie ratyfikowały protokół dodatkowy do Konwencji o prawach dzieci, który umożliwia procedurę rozpatrywania zażaleń w trybie indywidualnym.

Rząd Federalny wspiera ochronę przed dyskryminacją i rasizmem, angażuje się na rzecz zniesienia kary śmierci, politycznego współudziału i ochrony prawnej, broni wolności religii i światopoglądu, prowadzi walkę z handlem żywym ­towarem oraz wywiera nacisk na przeforsowa­nie prawa do mieszkania i czystej wody pitnej i zaopatrzenia sanitarnego. Prawie 900 milionów ludzi na całym świecie nie ma dostępu do czystej wody. Inwestując 400 milionów euro rocznie Niemcy w ramach licznych projektów dokładają starań, aby tę sytuację zmienić. Dostęp do wody, jeden z aktualnych tematów z zakresu praw człowieka, stanowi priorytet niemieckiej współpracy rozwojowej w 27 krajach.

Od 2012 roku Niemcy są po raz drugi człon­kiem Rady Praw Człowieka ONZ w Genewie, w Szwajcarii, i ubiegają się o ponowny wybór na kadencję 2016 do 2018. W roku 2015 Niemcy w osobie ambasadora Joachima Rückera po raz pierwszy przejęły przewodnictwo tego gremium. Niemiecki dyplomata został wybrany przez 47 członków Rady Praw Człowieka na ­prezydenta na okres jednego roku. Ważnym ­instrumentem Rady Praw Człowieka jest „powszechny przegląd okresowy państw”, w ramach którego każdy członek ONZ składa ­sprawozdanie w sprawie ­realizacji swoich ­zobowiązań z zakresu przestrzegania praw człowieka i gotowy jest odpowiadać na krytyczne pytania. Niemcy poddały się tej procedurze w latach 2009 i 2013. Niemcy są jednym z najaktywniejszych krajów w Radzie ­Europy, liczącej 47 państw członkowskich, który występuje w obronie ochrony i wspierania praw człowieka, praworządności i demokracji w całej Europie. Przy pomocy przełomowych porozumień, na czele z Europejską Konwencją Praw Czło­wieka, Rada Europy wnosi wkład w rozwój wspólnego europejskiego obszaru prawnego i nadzoruje przestrzeganie obowiązujących wspólnych standardów i wartości na kontynencie europejskim.

Instrumenty polityki międzynarodowej
w zakresie praw człowieka

Centralnym organem Rady Europy utworzonym w celu realizacji ochrony praw człowieka w Europie jest Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPC) w Strasburgu, we Francji. Każdy obywatel 47 państw członkowskich Rady ­Europy ze skargami dotyczącymi naruszenia praw zagwarantowanych mu w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka może zwrócić się bezpośrednio do ETPC. Niemcy zdecydowanie walczą o to, aby wszystkie państwa członkowskie Rady Europy, zgodnie z ich zobowiązaniami, akceptowały i realizowały dotyczące ich decyzje ETPC. Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) w Hadze, w Holandii, jest odpowiedzialny na podstawie przepisów międzynarodowego prawa karnego za ściganie karne ciężkich zbrodni międzynarodowych, takich jak zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo. Niemcy opowiadają się za powszechnym uznaniem MTK.

Pełnomocnik Rządu Federalnego do spraw polityki praw człowieka i pomocy humanitarnej, Christoph Strässer, ma swoją siedzibę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Obserwuje on rozwój sytuacji międzynarodowej, koordynuje działania w zakresie praw człowieka z innymi placówkami państwowymi i doradza ministrowi spraw zagranicznych. Niemiecka polityka praw człowieka jest od 1998 roku parlamentarnie wspierana i kontrolowana przez Komisję Praw Człowieka i Pomocy Humanitarnej Niemieckiego Bundestagu. W 2000 roku powstał finansowany przez państwo, ale ­niezależny, Niemiecki Instytut Praw Człowieka w Berlinie. Jego zadaniem jako Narodowej Instytucji Praw Człowieka, funkcjonującej w zgodzie z Zasadami Paryskimi NZ, jest wspieranie i ochrona praw człowieka przez Niemcy w kraju i za granicą.

Pomoc humanitarna dla osób w skrajnie trudnej sytuacji życiowej

Rząd federalny w drodze Pomocy Humanitarnej wspiera na całym świecie ludzi, którzy wskutek klęsk żywiołowych, sporów wojennych lub innych kryzysów i konfliktów znaleźli się w skrajnie trudnej sytuacji życiowej lub u których istnieje ryzyko skrajnego zagrożenia. Przyczyny trudnego położenia nie są przy tym istotne. ­Pomoc Humanitarna jest wyrazem etycznej ­odpowiedzialności i solidarności z ludźmi w skrajnych sytuacjach ­życiowych. Kieruje się ona potrzebami osób dotkniętych trudnym położeniem i opiera się na humanitarnych zasadach człowieczeństwa, neutralności, bezstronniczości i niezależności.

Rząd federalny nie udziela pomocy bezpośrednio, lecz wspierając odpowiednie projekty humani­tarnych organizacji Narodów Zjednoczonych, ­Ruchu Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca oraz niemieckich organizacji pozarządowych. W samym tylko roku 2014 Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało na humanitarne akcje pomocy ponad 437 millionów euro.

Ochrona praw człowieka jest również ważnym polem działania cyberpolityki zagranicznej. Sprawy związane z ochroną danych i praw osobistych muszą niezwłocznie zostać rozwiązane. W latach 2013 i 2014 Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwa­liło rezolucje w sprawie prawa do prywatności w erze cyfrowej. Opierały się one na niemiecko-brazylijskiej inicjatywie. Niemcy reprezentują pogląd, że prawa człowieka powinny być przestrzegane zarówno w środowisku online, jak i offline. W 2015 roku Rada Praw Człowieka ONZ przyjęła rezolucję, która po raz pierwszy przewiduje powołanie specjalnego niezależnego wysłannika ds. prawa do prywatności. Będzie on sporządzał roczne sprawozdania w sprawie naruszeń i towarzyszył międzynarodowej debacie.

Related content