Ochrona praw człowieka

Rada Praw Człowieka w Genewie jest najważniejszym gremium Narodów Zjednoczonych ds. praw człowieka
Rada Praw Człowieka w Genewie jest najważniejszym gremium Narodów Zjednoczonych ds. praw człowieka EPA/Valentin Flauraud
Poszanowanie praw człowieka jest ustanowione w Ustawie Zasadniczej. Również na całym świecie Niemcy angażują się na rzecz ochrony ludzi przed naruszeniem ich praw i podstawowych wolności.

„Godność człowieka jest nienaruszalna. Obowiązkiem wszelkiej władzy publicznej jest jej poszanowanie i ochrona“ .

Jest to wyraźnie sformułowane zadanie artykułu 1 Ustawy Zasadniczej, w którym Niemcy dekla­rują „nienaruszalne i niezbywalne prawa czło­wieka“ jako „podstawę każdej wspólnoty ludzkiej, pokoju i sprawiedliwości na świecie“. To zobowiązanie Niemcy traktują poważnie również w stosunkach zagranicznych. Ochrona i wzmacnianie praw człowieka mają w kontekście międzynarodowym i polityki zagranicznej szczególne znaczenie, ponieważ często systematyczne naruszanie praw człowieka stanowi pierwszy krok w kierunku konfliktów i kryzysów. Wspólnie z partnerami UE i we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych (ONZ) Niemcy angażują się w ochronę i dalszy ­rozwój standardów w zakresie praw człowieka na całym świecie.

Zaangażowanie w działalność międzyna­rodowych instytucji praw człowieka

Niemcy są stroną ważnych traktatów ONZ ­dotyczących praw człowieka i ich protokołów ­dodatkowych (Pakt Cywilny, Pakt Społeczny, Konwencja o zwalczaniu rasizmu, Konwencja o prawach politycznych kobiet, Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur, Konwencja o prawach dziecka, Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych, Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa). Ostatnio Niemcy podpisały protokół dodatkowy do Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz konwecję o prawach osób niepełnosprawnych, obydwa dokumenty są prawomocne od 2009 r. Niemcy jako pierwsze państwo europejskie ratyfikowały protokół dodatkowy do Konwencji o prawach dzieci, który umożliwia procedurę ­rozpatrywania zażaleń w trybie indywidualnym.

Rząd Federalny wspiera ochronę przed dyskryminacją i rasizmem, angażuje się na rzecz zniesienia kary śmierci, politycznego współudziału i ochrony prawnej, broni wolności religii i światopoglądu, prowadzi walkę z handlem żywym ­towarem oraz wywiera nacisk na przeforsowanie prawa do mieszkania i czystej wody pitnej i zaopatrzenia sanitarnego. 2,1 mld ludzi na całym świecie nie ma dostępu do czystej wody. Niemcy, jako jeden z największych donatorów w tej dziedzinie, pomagają zmienić tę sytuację w wielu projektach, przeznaczając na ten cel 400 mln euro rocznie. Dostęp do wody, jeden z aktualnych ­tematów z zakresu praw człowieka, stanowi priorytet niemieckiej współpracy rozwojowej. Tylko w Afryce do 2017 roku udało się zaopatrzyć w wodę 25 mln ludzi.

W latach 2013-2015 oraz 2016-2018 Niemcy były członkiem Rady Praw Człowieka ONZ w Genewie (Szwajcaria). Najważniejszym instrumentem ­Rady Praw Człowieka jest „ogólny przegląd okresowy”, w którym każdy członek ONZ składa ­sprawozdanie z realizacji swoich zobowiązań w zakresie praw człowieka i poddaje się krytycznym pytaniom. W 2018 r. Niemcy przeszły 
tę procedurę po raz trzeci.

Niemcy są jednym z najaktywniejszych krajów w Radzie ­Europy, liczącej 47 państw członkowskich, który występuje w obronie ochrony i wspierania praw człowieka, praworządności i demokracji w całej Europie. Przy pomocy przełomowych porozumień, na czele z Europejską Konwencją Praw Czło­wieka, Rada Europy wnosi wkład w rozwój wspólnego europejskiego obszaru prawnego i nadzoruje przestrzeganie obowiązujących wspólnych standardów i wartości na kontynencie europejskim.

Instrumenty polityki międzynarodowej 
w zakresie praw człowieka

Centralnym organem Rady Europy utworzonym 
w celu realizacji ochrony praw człowieka w Europie jest Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPC) w Strasburgu, we Francji. Każdy obywatel 47 państw członkowskich Rady ­Europy ze skargami dotyczącymi naruszenia praw zagwarantowanych mu w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka może zwrócić się bezpośrednio do ETPC. Niemcy zdecydowanie walczą o to, aby wszystkie państwa członkowskie Rady Europy akceptowały i realizowały dotyczące ich decyzje ETPC. Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) w Hadze (Holandia), jest odpowiedzialny na podstawie przepisów międzynarodowego prawa karnego 
za ściganie karne ciężkich zbrodni międzynarodowych, takich jak zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo. Niemcy opowiadają się za powszechnym uznaniem MTK.

Pełnomocniczka Rządu Federalnego do spraw polityki praw człowieka i pomocy humanitarnej, Bärbel Kofler, ma swoją siedzibę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Obserwuje ona rozwój ­sytuacji międzynarodowej, koordynuje działania w zakresie praw człowieka z innymi placówkami państwowymi i doradza ministrowi spraw zagranicznych. Niemiecka polityka praw człowieka jest od 1998 roku parlamentarnie wspierana i kontrolowana przez Komisję Praw Człowieka i Pomocy Humanitarnej Niemieckiego Bundestagu. W 2000 roku powstał finansowany przez państwo, ale ­niezależny, Niemiecki Instytut Praw Człowieka w Berlinie. Jego zadaniem jako Narodowej Instytucji Praw Człowieka, funkcjonującej w zgodzie z Zasadami Paryskimi ONZ, jest wspieranie i ochrona praw człowieka przez Niemcy w kraju i za granicą.

Pomoc humanitarna dla osób w skrajnie trudnej sytuacji życiowej

Rząd federalny w drodze Pomocy Humanitarnej wspiera na całym świecie ludzi, którzy wskutek klęsk żywiołowych, sporów wojennych lub innych kryzysów i konfliktów znaleźli się w skrajnie trudnej sytuacji życiowej lub u których istnieje ryzyko skrajnego zagrożenia. Przyczyny trud­nego położenia nie są przy tym istotne. Pomoc Humanitarna jest wyrazem etycznej odpowiedzialności i solidarności z ludźmi w skrajnych ­sytuacjach życiowych. Kieruje się ona potrzebami osób dotkniętych trudnym położeniem i opiera się na humanitarnych zasadach człowieczeństwa, neutralności, bezstronniczości i niezależności. Niemcy przyjmują na siebie światową odpowiedzialność za ludzi w potrzebie i aktywnie angażują się we wzmacnianie i dalszy rozwój międzynarodowego systemu pomocy humanitarnej. W 2017 r., w obliczu stale rosnących potrzeb, rząd niemiecki udostępnił na pomoc humanitarną środki budżetowe w wysokości ok. 1,75 mld euro. W ten sposób stał się on drugim co do wielkości donatorem pomocy humanitarnej na świecie.

Rząd federalny nie udziela pomocy bezpośrednio, lecz wspierając odpowiednie projekty organizacji humanitarnych ONZ, ­Ruchu Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca oraz niemieckich organizacji pozarządowych. Niemiecka pomoc skierowana jest głównie do regionów dotkniętych kryzysami humanitarnymi na Bliskim Wschodzie i w Afryce. Oprócz tego RFN od wielu lat udziela wsparcia finanansowego i jest drugim co do wielkości płatnikiem funduszu pomocy nadzwyczajnej ONZ (CERF) i humanitarnego funduszu wspólnoty ONZ. Ochrona praw człowieka jest również ważnym polem działania cyberpolityki zagranicznej. W latach 2013-2014 Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło rezolucje w sprawie ­prawa do prywatności w erze cyfrowej. Były one wynikiem niemiecko-brazylijskiej inicjatywy. Niemcy reprezentują pogląd, że prawa człowieka powinny być przestrzegane zarówno w środowisku online, jak i offline. W 2018 roku Niemcy podkreśliły swoje zaangażowanie w ochronę prywatności w erze cyfrowej i objęły przewodnictwo w koalicji na rzecz zapewnienia wolności w Internecie (Freedom Online Coalition), której celem jest promocja praw człowieka w erze cyfrowej.

Related content