İnsan haklarinin korunmasi

Cenevre’deki İnsan Hakları Konseyi Birleşmiş Milletler’in insan hakları konusundaki en önemli organı
Cenevre’deki İnsan Hakları Konseyi Birleşmiş Milletler’in insan hakları konusundaki en önemli organı EPA/Valentin Flauraud
İnsan haklarının gözetilmesi Alman Anayasası’nın güvencesi altında. Almanya tüm dünyada da insanları, haklarının ve temel özgürlüklerinin gasp edilmesinden korumak için çalışıyor.

“İnsanın onuru ve haysiyeti dokunul­mazdır. Tüm devlet erki ona saygı göstermek ve korumakla yükümlüdür.” Bu ifadede, Alman Anayasası’nın (“Temel Yasa”) 1. Maddesi’nin verdiği net ödevle Almanya “dokunulmaz ve devredilemez insan haklarını, yeryüzünde her insan topluluğunun, barışın ve adaletin temeli” olarak kabul ettiğini ortaya koymaktadır. Bu yükümlülük Almanya tarafından dış ilişkilerinde de ciddiye alınıyor. İnsan haklarının korunması ve güçlendirilmesi dış politika ve uluslar­arası bağlamda çok önemli bir rol oynuyor, zira sistematik insan hakları ihlalleri sıklıkla çatışma ve krizlerin ilk adımını oluşturuyor. Almanya AB’deki partnerleri ve BM ile işbirliği içerisinde tüm dünyada insan ­hakları standartlarının korunması ve iyileştirilmesi için çalışıyor.

Joachim Rücker
Joachim Rücker dpa/Salvatore Di Nolfi

Almanya BM’nin önemli insan hakları sözleşmelerini ve ek bunların protokollerini (Kişisel ve Siyasal Haklar Sözleşmesi, Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi, Irkçılık Karşıtı Sözleşme, Kadın Hakları Sözleşmesi, İşkenceye Karşı Sözleşme, Çocuk Hakları Sözleşmesi, Engelli Hakları Sözleşmesi, Kayıplar Sözleşmesi) imzalayan devletler arasında yer alıyor. Almanya son olarak her ikisi de 2009 yılından bu yana yürürlükte olan İşkence Karşıtı Sözleşme’nin ek protokolünü ve Engelli Hakları Sözleşmesi’ni imzaladı. Ayrıca Almanya Çocuk Hakları Sözleşmesi’ni bireysel şikayet başvurusunu olanaklı kılan ek protokolünü onaylayan ilk Avrupa ülkesi oldu.

Uluslararası insan hakları kuruluşları ­bünyesinde çalışmalar

Federal Yönetim ayrımcılık ve ırkçılığa karşı korumayı destekliyor ve tüm dünyada ölüm cezasının kaldırılması, politik katılım ve hukukun üstünlüğü için çalışıyor, din ve dünya görüşü özgürlüğünü savunuyor, insan ticaretiyle mücadele ediyor ve barınma hakkının yanısıra temiz su ve sıhhi koşullara erişim hakkının kabulü için çabalıyor. Dünyada yaklaşık 900 milyon insanın temiz içme suyuna erişimi yok. Almanya bu durumun değişmesi amacıyla her yıl 400 milyon Avro’yla pek çok projeye finansal destek sağlıyor. İnsan hakları kapsamına giren yeni konulardan biri olan suya erişim Almanya’nın 27 ülkede yürüttüğü kalkınmaya yönelik işbirliği çalışmalarının önceliğini oluşturuyor.

Almanya 2012 yılından bu yana ikinci kez, merkezi İsviçre’nin Cenevre kentinde bulunan BM İnsan Hakları Konseyi üyeliğini ­yürütüyor ve 2016-2018 arasında görev almak üzere yeniden başvuruyor. 2015 yılında Büyük­elçi Joachim Rücker’le Almanya ilk defa bu kurulun yönetimini üstlenmiş oldu. Alman diplomat İnsan Hakları Konseyi’nin 47 üyesi arasından bir yıllığına başkan olarak seçildi. İnsan Hakları Konseyi’nin en önemli mekanizması “Evrensel Periyodik Gözden Geçirme” bütün BM üyesi ülkelerin insan hakları konusundaki yükümlülüklerini ne kadar hayata geçirebildiğine ilişkin rapor vermesini ve kendine eleştirel sorular yöneltmesini kapsıyor. Almanya da 2009 ve 2013 yıllarında bu denetimden geçti.

Almanya 47 üye ülkesiyle tüm Avrupa’da ­insan hakları, hukuk devleti ilkeleri ve demokrasinin korunması ve desteklenmesi için çalışan Avrupa Konseyi’nin en aktif üyelerinden biri. Avrupa Konseyi, başta Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi olmak üzere öncü anlaşmalarla Avrupa’da ortak bir hukuki çerçevenin oluşmasına katkıda bulunuyor ve tüm ­kıtada bağlayıcı ortak standart ve değerlere uyulup uyulmadığını kontrol ediyor.

Uluslararası insan hakları 
politikasının araçları

Avrupa Konseyi’nin insan haklarının uygulanması konusunda en önemli kurumlarından biri Fransa’nın Strazburg kentinde bulunan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM). Avrupa Konseyi’ne üye 47 ülkeden tüm vatandaşlar Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nce koruma altına alınmış ­haklarının ihlal edilmesi durumunda AİHM’de doğrudan dava açma hakkına ­sahip. Almanya, Avrupa Konseyi üyesi ­ülkelerin AİHM’de kendilerine ilişkin ­verilen kararları yükümlülükleri uyarınca kabul etmesi ve uygulaması için ağırlığını koyarak devreye giriyor. Hollanda’nın Lahey kentindeki Uluslararası Ceza Mahkemesi (UAC) ise savaş suçları, insanlığa karşı işlenmiş 
suçlar ya da soykırım gibi ağır uluslararası suçların uluslararası hukuk çerçevesinde 
cezalandırılmasından sorumlu. Almanya UAC’nin evrensel düzeyde kabul edilmesinin savunuculuğunu yapıyor.

Federal Yönetim nezdinde İnsan Hakları Politikası ve İnsani Yardım Temsilcisi Bärbel Kofler Dışişleri Bakanlığı içinde faaliyet gösteriyor. Görevi uluslararası gelişmeleri gözlemlemek, insan hakları ­aktivitelerini 
diğer devlet kurumlarıyla ­koordine etmek 
ve Dışişleri Bakanı’na ­danışmanlık etmek. Almanya’nın insan hakları politikası 1998 yılından bu yana ­Alman Federal Meclisi ­İnsan Hakları ve ­İnsani Yardım Komisyonu tarafından parlamenter düzlemde de destekleniyor ve kontrol ediliyor. Ayrıca Alman İnsan Hakları Enstitüsü de devlet tarafından finanse edilen fakat bağımsız bir kuruluş olarak 2000 yılında Berlin’de kuruldu. Bu kuruluşun amacı ulusal insan hakları kurumu olarak BM’nin Paris İlkeleri çerçevesinde Almanya aracı­lığıyla yurt içi ve yurt dışında geliştirilmesi ve korunması.

Acil ihtiyaç durumlarında 
insani yardım

Federal Yönetim dünyanın her köşesindeki insani yardımlarıyla, doğal felaketler, savaş dolayısıyla ya da diğer kriz ve çatışmalar dolayısıyla muhtaç duruma düşen ya da bu tür riskler altında bulunan insanlara destek oluyor. Bu noktada ihtiyacın ortaya çıkış sebep­leri önem taşımıyor. İnsani yardım muhtaç insanlara karşı etik sorumluluğun ve onlarla dayanışmanın dışavurumu. Bu yardımlar muhtaç kişilerin ihtiyaçlarına göre düzenleniyor ve insancıllık, tarafsızlık, yansızlık ve bağımsızlık gibi hümanist ilkelere dayanıyor.

Almanya bu alandaki yardımları doğrudan kendisi sağlamak yerine Birleşmiş Milletler’in insani yardım kuruluşlarının, Kızılay/Kızıl­haç’ın ve Alman sivil toplum kuruluşlarının uygun projelerine mali destek sağlıyor. ­Dışişleri Bakanlığı yalnızca 2014 yılında insani yardım için 437 milyon Avro’yu aşkın bir bütçe ayırdı.

İnsan haklarının korunması aynı zamanda siber dış politika için de önemli bir alan. ­Kişisel verilerin ve hakların korunmasına ilişkin sorular acilen yanıtlanmayı bekliyor. BM Genel Kurulu 2013 ve 2014 yıllarında dijital çağımızda özel hayatın korunması hakkına yönelik kararlar aldı. Bu kararların çıkış noktası Almanya ve Brezilya arasındaki ortak bir inisiyatifti. Almanya, ­insan haklarının internet ortamında da geçerli olduğu anlayışında. BM İnsan Hakları Konseyi 2015 yılında ilk defa özel hayatın gizliliğine ilişkin haklar konusunda bağımsız bir raportör atanması kararı aldı. Bu ­raportör her yıl hak ihlallerini kayda ­geçirip bu alandaki uluslararası tartışmaları izleyecek.

Related content