Güçlü sosyal devlet

Devlet aylık çocuk paralarıyla aileleri amaca uygun destekliyor; kreş ve anaokulu hizmetleri genişletiliyor
Devlet aylık çocuk paralarıyla aileleri amaca uygun destekliyor; kreş ve anaokulu hizmetleri genişletiliyor Vetta/Getty Images
Yasaların öngördüğü sigortaların oluşturduğu sıkı ağ yurttaşları yaşamın temel koşullarına yönelik risklere karşı koruyor. Sosyal sistemler geleneği 19. Yüzyıla uzanıyor.

Almanya dünya genelinde en kapsamlı sosyal sistemlerden birine sahip ülke durumunda. Diğer gelişmiş demokrasilerde olduğu gibi sosyal giderler (tek kalem olarak bakıldığında) devlet harcamalarındaki en büyük meblağı oluşturuyor. Kamusal düzeydeki sosyal giderlere 2016 yılında yaklaşık 918 milyar Avro harcandı, bu da gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYİH) yüzde 29’una denk. Sosyal koruyucu sistemlerin geçmişi Almanya’nın sanayileşmesine paralel olarak 19. Yüzyılın ikinci yarısına, dönemin Şansölyesi Otto von Bismarck’ın uygulamalarına kadar götürülüyor. Bismarck’ın yönetimi altında 1883 yılında önce işçiler için zorunlu hastalık sigortası getirildi; sonraki yıllarda kapsamı genişletilen sosyal haklara dönük yasalarla sosyal devlet çizgisine doğru bir gelişme kaydedildi. Federal Almanya’nın anayasasında da sosyal devlet ilkesi karşılığını 20. Madde 1. Fıkrada ve 28. Maddede buluyor. Bu anayasal belirlemenin nasıl somut bir çerçevede yürütüleceğinin müzakeresiyse, siyaset dünyası ve toplum tarafından her seferinde dinamik şekilde yeniden gerçekleştirilmek durumunda; bu bağlamda özellikle nüfusun yaşlanması yeni koşullara uyumu zorunlu kılıyor.

Yaşam koşullarına yönelik risklerden ­koruyan sosyal ağ

dpa/Sebastian Gollnow

Bugün hastalık, emeklilik, kaza, bakım ve işsizlik sigortasının oluşturduğu sıkı ağ yurttaşları yaşamsal önemdeki risklerden ve tehditlerden koruyor. Bunun yanısıra sosyal ağ, emekliler için ve sürekli çalışma engeli bulunanlar için asgari bir gelir düzeyini ve aileler için dengeleyici vergi düzenlemelerini de kapsıyor (çocuk parası, vergi muafiyetleri). 2018 başında gerçekleştirilen artıştan sonra aileler, ilk ve ikinci çocukları için ayda 194’er Avro, üçüncü çocukları için 200 Avro, daha fazla her çocuk için 225 Avro düzeyinde çocuk parası alıyorlar. 2018 Martında kurulan “büyük koalisyon” 2019’da çocuk parasını yeniden artırmak istiyor, bu kez 25 Avro düzeyinde. Koalisyon protokolü ayrıca çocuk haklarını anayasa güvencesine bağlamayı öngörüyor.

2014 yılında yürürlüğe giren emeklilik paketi özellikle yaşlı insanların koşullarını iyileştiriyor. Bu reformla, maaş eksilmesine uğramadan 63 yaşında emeklilik ve “anne emekliliği” denen uygulama getirildi. Çocuk yetiştirmenin değeri bu şekilde karşılık buldu. 1992’den önce doğan çocuklarını büyüten kadınların şimdiki anne babalar gibi bakım desteklerinden yararlanma şansı yoktu, dolayısıyla da iş dünyasında daha dezavantajlılardı. Onların bu yararlılıkları anne emekliliğiyle taltif edilmiş oluyor. Yaklaşık 9,5 milyon kadın (ve daha az sayıda erkek) 2014 Temmuzundan beri çocuk başına yılda 300 Avro’dan fazla ek emeklilik ödentisi alıyor. Ayrıca 45 yıl emeklilik primi ödeyenler 1 Temmuz 2014’ten itibaren maaş eksilmesi olmadan 63 yaşında emekli olabiliyorlar. 2018 Şubatı sonuna kadar yaklaşık 982.00 başvuru yapılmıştı.

Hastalık sigortası Almanya’da yasal zorunluluk. Tıbbı hizmetler, geniş bir yelpazede hastaneler, muayenehaneler ve rehabilitasyon merkezlerince karşılanıyor.

Related content