Thách thức „Xây dựng miền Đông“

picture-alliance/ZB
Quá trình tái thống nhất không có tiền lệ trong lịch sử và là một quá trình nỗ lực của quốc gia.

Sau khi CHDC-Đức sụp đổ mới thấy rằng, hiệu suất lao động trung bình của CHDC-Đức chỉ bằng một phần ba hiệu suất lao động của Cộng hòa Liên bang Đức. Vì thế cơ quan quản thác được ủy quyền tư nhân hóa các xí nghiệp quốc doanh cuối cùng đã không thu được số lãi 600 tỷ D-Mark (khoảng 300 tỷ Euro) như mong đợi, mà còn bị hụt 230 tỷ D-Mark. Hy vọng lấy khoản thu từ việc tư nhân hóa cái gọi là „tài sản nhân dân“ chi cho các dự án đầu tư cần thiết vào cơ sở hạ tầng của các bang mới đã không trở thành hiện thực.

Chi phí cho quá trình thống nhất nước Đức đã phát triển mạnh mẽ hơn nhiều so với những dự báo bi quan nhất. Người dân miền Đông phải chịu đựng những gánh nặng xã hội của sự thống nhất, còn người dân miền Tây chủ yếu phải chịu đựng gánh nặng tài chính. Vì thế sau năm diệu kỳ 1989/1990 là một quá trình tiệm cận chừng mực với những triển vọng lâu dài. Trong khi đó những thành tựu của quá trình „Xây dựng miền Đông“ tuy dần dần đã hiện hình, nhưng không phải lúc nào cũng được ghi nhận xứng đáng.

Một trong những kết quả gây chấn động nhất của công cuộc „Xây dựng miền Đông“ là quá trình tu bổ những khu phố nội thành không chỉ của những thành phố như Dressden, Leipzig, Chemnitz hoặc Halle là những thành phố đã bị suy tàn dần dần trong thời kỳ CHDC-Đức. Những thành công tiếp theo là việc trang bị hệ thống viễn thông thuộc loại hiện đại nhất châu Âu cho các bang mới, xây dựng một môi trường cảnh quan đa dạng có sức cạnh tranh, cũng như giành vị trí dẫn đầu thế giới cho những nhà máy hoạt động trong lĩnh vực công nghệ năng lượng mặt trời và môi trường mới xây dựng tại đó. Trong các lĩnh vực cơ sở hạ tầng, bảo vệ môi trường và thiên nhiên, phát triển du lịch và bảo tồn kho tàng văn hóa cũng đã có những nỗ lực to lớn.

Đối diện với những thành công đó là trào lưu di cư nhất là của giới trẻ từ miền Đông sang miền Tây – tuy đã giảm nhiều so với những năm đầu tiên sau thống nhất – và cùng với trào lưu này là tình trạng giảm và già hóa dân số của những bang mới. Trào lưu người di cư từ miền Đông đi ngược hướng với khối lượng tài chính chuyển từ miền Tây sang miền Đông đến năm 2009 ước tính lên đến 1,6 nghìn tỷ Euro (đã trừ đi đóng góp tài chính của miền Đông). Những nỗ lực trong quá trình „Xây dựng miền Đông“ là một điển hình cho tình đoàn kết quốc gia mà có lẽ khó có thể có được trong một không khí chính trị mang đậm dấu ấn những cuộc tranh luận mang tính hậu chất quốc gia. Cho dù có những tiến bộ, nhưng cân bằng điều kiện sống giữa miền Đông và miền Tây trong tương lai sẽ vẫn là một chủ đề trọng tâm trong quá trình hoàn thiện việc thống nhất bên trong của nước Đức. Báo cáo hàng năm của chính phủ liên bang về mức độ thống nhất nước Đức cung cấp thường xuyên một bức tranh tổng quát về những sự phát triển đổi thay trong nước.

Herfried Münkler

Related content