Những hình thức sống đa nguyên

Gia đình có một giá trị cao - đến nay đã có nhiều ông bố thực hiện quyền nghỉ trông con
Gia đình có một giá trị cao - đến nay đã có nhiều ông bố thực hiện quyền nghỉ trông con Sean Gallup/Getty Images
Những hình thức chung sống mới tạo dấu ấn lên xã hội Đức. Việc hòa hợp giữa nghề nghiệp và gia đình được hỗ trợ tích cực.

Trong thế giới cá thể hóa và có mức độ cơ động cao của thế kỷ 21 gia đình vẫn có  một ý nghĩa trung tâm. Cứ 10 người Đức thì gần 9 người tiếp tục coi gia đình là tế bào quan trọng nhất trong xã hội và là nơi tạo dấu ấn cho mình. Đồng thời nhận thức về một gia đình đặc thù cũng thay đổi. Chỉ gần một nửa số người ở Đức sống trong một gia đình. Cho dù sự phát triển của các cơ cấu gia đình truyền thống bị thụt lùi, năm 2014 những cặp vợ chồng sống với con chưa đến tuổi thành niên vẫn chiếm 69% và là hình thức gia đình phổ biến nhất ở Đức. Số lượng hôn nhân có xu hướng giảm, năm 2013 có 373.600 hôn nhân. Khoảng hơn một phần ba cặp vợ chồng ly hôn. Trung bình các cặp vợ chồng ly hôn năm 2013 đã chung  sống 14 năm 8 tháng. Có khoảng 44.000 cặp vợ chồng giữa người Đức và người nước ngoài.

picture alliance/Christian Ohde

 

Số lượng các cặp có con chung sống không kết hôn tăng rõ rệt. Từ năm 1996 đến 2013 tỷ lệ những cặp đó trong số 8,1 triệu gia đình hiện nay đã tăng gấp đôi. Cứ 10 cặp có con thì một cặp không kết hôn. Gia đình chỉ có bố hoặc mẹ là hình thức gia đình phát triển mạnh mẽ nhất. Đến nay những người độc thân nuôi con chiếm tới một phần năm tất cả các quan hệ bố mẹ-con. Chín phần mười tổng số 1,64 triệu người độc thân nuôi con là phụ nữ. Người độc thân nuôi con thường đối mặt với những nguy cơ nghèo túng, 40% trong số họ nhận trợ cấp nhà nước.

 

Trong số các hình thức sống ngày càng trở nên quan trọng hơn có quan hệ đồng giới. Năm 2013 ở Đức có 78.000 cặp đồng giới chung sống với nhau – hơn một phần ba so với 10 năm trước. Khoảng 35.000 cặp trong số đó sống trong một quan hệ chung sống có đăng ký. Từ năm 2001 đăng ký đó tạo điều kiện bảo đảm về pháp lý cho quan hệ của những cặp đồng giới. 

 

Trong khi những hình thức chung sống mới xuất hiện, thì số lượng hộ độc thân gia tăng. 41% hộ gia đình là hộ độc thân – có nghĩa là có 16,5 triệu người sống độc thân. Sự phát triển này một mặt là hậu quả của sự biến đổi cơ cấu dân số làm tăng số người cao tuổi sống độc thân, mặ khác là do ngày càng có nhiều người trẻ tuổi sống độc thân.

 

Khuyến khích gia đình bằng thời gian

nghỉ cho bố mẹ và trợ cấp cho con

 

Trong các cơ cấu nội bộ gia đình các yếu tố định vị cũng thay đổi. Quan hệ thế hệ giữa bố mẹ và con cái thường là tốt và thường không theo những mô hình giáo dục đời trước truyền lại hoặc độc đoán, mà mang đậm tính chất cùng tham gia quyết định, giúp đỡ, hỗ trợ, khuyến khích và giáo dục tính độc lập. Tỷ lệ người mẹ đi làm tăng lên trên 66% (2006: 61%). Tuy nhiên hơn 70% phụ nữ đi làm có con chỉ làm bán thời gian, nhất là những người có con ở lứa tuổi tiền học đường. Chỉ 5% người bố đi làm có con làm bán thời gian. Năm 2014 tỷ lệ phụ nữ đi làm ở Đức là 73,1%, tỷ lệ cao thứ hai trong EU, vượt xa tỷ lệ trung bình trong EU (62,3%).

Thời gian nghỉ cho bố mẹ sau khi sinh con được đưa ra áp dụng từ năm 2007 để việc lập gia đình và tiếp tục phát triển nghề nghiệp được hòa hợp dễ dàng hơn. Hỗ trợ này là một trong nhiều biện pháp hỗ trợ các ông bố bà mẹ và góp phần xây dựng một xã hội thân thiện với gia đình. Thời gian nghỉ cho bố mẹ cho phép hai người nghỉ việc tối đa 3 năm. Trong thời gian nghỉ cho bố mẹ họ nhận trong tối đa 14 tháng tiền bố mẹ bằng 67% thu nhập tháng cuối cùng trước khi nghỉ - ít nhất 300 Euro, nhiều nhất  1.800 Euro – để bảo đảm chi phí sinh hoạt.

 

75% người Đức cho rằng, tiền bố mẹ là một biện pháp tốt và hầu hết các ông bố, bà mẹ tham gia biện pháp hỗ trợ này. Tuy nhiên bốn phần năm ông bố chỉ nghỉ thời gian tối thiếu 2 tháng để trông con. Chủ yếu phụ nữ vẫn người ở nhà trông con sau khi sinh trong một thời gian dài hơn. Do tiền bố mẹ được bổ sung từ năm 2015, nên việc đi làm sớm hơn sau khi sinh con giờ đây có  lợi hơn đối với họ. Qua đó bố mẹ làm việc bán thời gian được hỗ trợ tài chính tối đa là 28 tháng.

 

Từ 01.8.2013 trẻ em từ 1 tuổi có quyền được nhận một chỗ chăm sóc tại nhà trẻ hoặc tại bảo mẫu. Đến nay một phần ba trẻ em dưới 3 tuổi – năm 2015 tổng cộng là 694.000 cháu – được nhận vào một trong số 54.000 nhà trẻ hoặc được một trong số 44.000 bảo mẫu chăm sóc. Từ năm 2006 số chỗ chăm sóc trẻ dưới 3 tuổi đã tăng hơn hai lần. 

 

Thời gian nghỉ cho bố mẹ, tiền bố mẹ và điều kiện khung được cải thiện để chăm sóc trẻ nhỏ và trẻ ở giai đoạn tiền học đường tạo thêm những tiền đề cho quyền bình đẳng của phụ nữ đã được ấn định trong Luật cơ bản. Trong khi phụ nữ trẻ trong đào tạo không chỉ đuổi kịp, mà phần nào còn vượt qua nam giới (2014: 54,4% nữ đủ điểm học đại học, phụ nữ chiếm 48,7% sinh viên nhập học năm 2014/2015), thì vẫn còn những khác biệt về cơ hội lương bổng và thăng tiến sự nghiệp giữa nam và nữ. Lương của phụ nữ trung bình chỉ bằng 78% lương của đồng nghiệp nam. Phụ nữ vẫn chiếm tỷ lệ thấp trong những vị trí lãnh đạo. Theo khảo sát của Viện nghiên cứu kinh tế Đức (DIW) thì trong số 877 ủy viên hội đồng quản trị của 200 doanh nghiệp hàng đầu chỉ có 47 phụ nữ. 

 

Từ năm 2015 luật về sự tham gia bình đẳng của phụ nữ và nam giới trong các vị trí lãnh đạo có  hiệu lực đối với giới kinh tế tư nhân và trong khu vực dịch vụ công. Luật này ấn định 30% ủy viên hội đồng giám sát của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán phải là phụ nữ. 3.500 doanh nghiệp khác trong tương lai phải đặt ra mục tiêu ràng buộc về việc tăng tỷ lệ phụ nữ trong các vị trí lãnh đạo. Trong khi đó tỷ lệ phụ nữ trong Quốc hội Liên bang lại phát triển một cách đáng ghi nhận: hiện nay 36,5% là phụ nữ.

 

Chính sách bao gồm là một

nhiệm vụ xã hội quan trọng

 

Chính phủ Liên bang muốn người khuyết tật cũng được bình đẳng về cơ hội. Mục tiêu là một xã hội bao gồm mọi người, mà trong đó mỗi người có thể tham gia ở mọi nơi, trong trường học, nghề nghiệp hay thời gian nghỉ ngơi. Muốn thế cần phải loại bỏ tất cả các chở ngại – chướng ngại vật trong nhà, ngoài phố và đường đi, cũng như các chướng ngại vật xã hội, ví dụ như cho họ tiếp cận tốt hơn thị trường lao động. Năm 2007 Đức là một những nước đầu tiên ký công ước Liên hiệp quốc về quyền của người khuyết tật. Một kế hoạch hành động quốc gia được lập để thực hiện công ước này. Kế hoạch này sẽ giúp chuẩn bị tích cực cho thanh thiếu niên bị khuyết tật nặng ra nhập cuộc sống nghề nghiệp. Bên cạnh kế hoạch hành động này sẽ ban hành một đạo luật tham gia liên bang. Việc hỗ trợ người khuyết tật cần phải hướng tới tình trạng cuộc sống của cá nhân từng người hơn nữa.

 

Một nhóm người nữa được Chính  phủ Liên bang đặc biệt quan tâm đến nhu cầu và tiềm năng của họ là người cao tuổi. Ở Đức có 17 triệu người cao tuổi từ 65 tuổi trở lên. Kho báu kinh nghiệm của họ được coi là một lợi thế cho xã hội. Hình thức sống của họ cũng trở nên đa dạng và đã thay đổi. Nhìn chung người cao tuổi ngày nay hoạt động hơn nhiều so với trước kia. Nhiều người vẫn còn tham gia thị trường lao động. Cuộc đối thoại sôi nổi giữa già và trẻ được khuyến khích trong 450 ngôi nhà nhiều thế hệ là nơi giao lưu của những người khác lứa tuổi.

Related content